Piątek, 16:40. Specjalistka od kadr wchodzi do Twojego gabinetu: Rahul, spawacz z Indii, właśnie złożył wypowiedzenie. Od poniedziałku chce pracować u firmy z drugiej strony ulicy. Ma kartę pobytu wydaną „na pracę” u Was. Co teraz? Zmiana pracodawcy przez cudzoziemca to jedna z tych sytuacji, w której termin biegnie od dnia, o którym nikt w firmie nie pamięta. Skutki odczuwa i pracownik, i pracodawca, który zostaje z zezwoleniem „widmo” albo, co gorsza, z nowym pracownikiem bez podstawy do pracy.
Zezwolenie jednolite jest przypisane do firmy — kto więc musi coś zgłosić?
Karta pobytu wydana na podstawie zezwolenia jednolitego (czyli zezwolenia na pobyt czasowy i pracę) nie jest ogólną zgodą na pracę w Polsce. Dotyczy konkretnego pracodawcy i warunków zapisanych w decyzji: stanowiska, wymiaru czasu pracy, wynagrodzenia. Kiedy pracownik zmienia firmę, zmienia się podstawa jego legalnego pobytu i pracy. To oznacza formalności po obu stronach. Oficjalne wyjaśnienia znajdziesz m.in. na portalu Zielona Linia oraz w Module Obsługi Spraw (MOS).
💬 Nie chcesz czytać — napisz. WhatsApp +48 502 127 265 — odpowiadamy, bez zobowiązań. Otwórz czat →
Kto składa zawiadomienie? Według informacji urzędów wojewódzkich to cudzoziemiec ma obowiązek poinformować wojewodę, który wydał zezwolenie, o utracie pracy u pracodawcy wskazanego w zezwoleniu. Część opracowań praktycznych opisuje równoległy obowiązek informacyjny firmy wymienionej w decyzji. Nie warto się spierać, czyj to obowiązek. Bezpieczniej potraktować go jako wspólny i załatwić pismem jeszcze w tym samym tygodniu, w którym kończy się współpraca. Gdy masz wątpliwości, sprawdź aktualne brzmienie wymogów na stronie Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Dwa zegary: 15 dni roboczych i 30 dni — jak je liczyć?
Pierwszy zegar rusza w dniu, w którym pracownik traci pracę u pracodawcy z zezwolenia. Masz wtedy 15 dni roboczych (nie kalendarzowych) na pisemne zawiadomienie wojewody. Obowiązek uznaje się za spełniony także wtedy, gdy w tym terminie cudzoziemiec złoży wniosek o zmianę zezwolenia.
Drugi zegar to ochrona zezwolenia. Jeśli zawiadomienie wpłynie w terminie, zezwolenie nie zostanie cofnięte przez 30 dni od dnia utraty pracy. Ta ochrona działa jednak tylko raz w czasie ważności zezwolenia. W tym oknie pracownik powinien złożyć wniosek związany z pracą u nowego pracodawcy (zmiana zezwolenia albo nowy wniosek o pobyt czasowy), żeby nie wypaść z legalnego pobytu. Opisuje to także informacja Zielonej Linii o zmianie pracodawcy.
Ten termin z perspektywy pracownika opisaliśmy po angielsku w tekście Changed Employer in Poland? You Have 15 Working Days to Tell the Urząd. Tutaj skupiamy się na tym, co musi zrobić firma.
- Dzień 0 — ostatni dzień zatrudnienia: zapisz datę w aktach i potwierdź ją pracownikowi na piśmie.
- Do 15. dnia roboczego: zawiadomienie do wojewody albo złożony wniosek o zmianę zezwolenia.
- W ciągu 30 dni od utraty pracy: wniosek związany z pracą u nowego pracodawcy. Bez niego pracownik ryzykuje utratę legalnego pobytu.
Czy nowy pracownik może zacząć od poniedziałku?
To pytanie dostajemy od firm najczęściej, a odpowiedź nie jest wygodna. Z wyjaśnień Zielonej Linii wynika, że w czasie oczekiwania na zmianę zezwolenia cudzoziemiec nie może wykonywać pracy u nowego pracodawcy na podstawie samego zezwolenia jednolitego. Wyjątkiem jest sytuacja, w której ma odrębną podstawę, np. zezwolenie na pracę albo (dla obywateli wybranych państw) oświadczenie o powierzeniu pracy. Zanim więc wpuścisz kogoś na halę, ustal na piśmie, co dokładnie daje mu prawo do pracy u Ciebie od pierwszego dnia.
Stawka jest wysoka. Za powierzenie pracy cudzoziemcowi bez wymaganej podstawy grożą kary. W źródłach podawany jest przedział od 3000 do 50 000 zł za osobę, więc przed decyzją sprawdź aktualne stawki. Szczegóły omówiliśmy po angielsku w tekście Hiring a Foreigner Without Papers? Employer Fines in Poland 2026.
Wskazówka (Practical tip): przed pierwszym dniem pracy poproś o kopię aktualnego dokumentu pobytowego i zapisz datę, od której pracownik ma podstawę do pracy u Ciebie. Ta jedna kartka w teczce pomaga wykazać, że sprawdziłeś legalność pobytu i pracy.
Nowa firma: lista kontrolna na pierwsze 30 dni
Poniżej lista, którą przechodzimy z firmami przy każdej zmianie pracodawcy. To porządek działań, a nie gwarancja decyzji, bo o zezwoleniu decyduje wojewoda.
- Załącznik nr 1 do wniosku. To formularz wypełniany przez podmiot powierzający pracę, czyli przez Ciebie. Według informacji na MOS dołącza się go do wniosku o zmianę zezwolenia.
- Wniosek o zmianę zezwolenia składa cudzoziemiec do wojewody właściwego dla miejsca pobytu. Do wniosku dołącza się potwierdzenie opłaty skarbowej (440 zł).
- Umowa na piśmie, zgodna z warunkami zezwolenia: stanowisko, wymiar, wynagrodzenie. Cudzoziemiec powinien dostać ją w języku, który rozumie.
- Kopia dokumentu pobytowego w aktach przez cały okres zatrudnienia. Ważność sprawdź przed pierwszym dniem pracy.
- Zgłoszenie do ZUS w terminie 7 dni, tak jak przy każdym pracowniku.
- Informacja do urzędu w ciągu 7 dni, jeśli pracownik nie podjął pracy w ciągu dwóch miesięcy od daty początkowej ważności zezwolenia albo przerwał ją na taki okres.
- Obowiązki zależne od podstawy: przy zezwoleniu na pracę czy oświadczeniu dochodzi m.in. przekazanie kopii umowy urzędowi przez praca.gov.pl. Sprawdź, które wymogi dotyczą Twojej sytuacji.
Sposób składania wniosków zmienia się w 2026 roku, więc aktualną formę (papier czy online) potwierdź w MOS oraz w poradniku biznes.gov.pl o obowiązkach pracodawcy. Pełny zestaw dokumentów przy karcie pobytu w celu pracy rozpisaliśmy po angielsku w tekście Karta Pobytu for Work 2026: 9 Documents, PLN 440 + 100 and One Page That Sinks Cases.
A firma, którą pracownik opuszcza — czy może po prostu zamknąć temat?
Nie do końca. Pracodawca, który żegna pracownika cudzoziemca, ma kilka rzeczy do zrobienia, zanim sprawa zniknie mu z głowy:
- Zapisz datę ustania stosunku pracy i wydaj świadectwo pracy w ustawowym terminie.
- Poinformuj wojewodę o zakończeniu współpracy (razem z pracownikiem albo równolegle). Traktuj ten obowiązek jako wspólny.
- Zachowaj kopie dokumentów pobytowych i potwierdzenie wysłania pisma.
- Wyrejestruj pracownika z ubezpieczeń w terminie wynikającym z przepisów.
Przykład ilustracyjny (uogólniony, bez prawdziwych danych): Marta, specjalistka HR w firmie logistycznej pod Poznaniem, dowiedziała się w piątek, że kierowca z Nepalu odchodzi do innego przewoźnika. W poniedziałek miała wpisaną datę zakończenia umowy, kopię dokumentu pobytowego i gotowe pismo do urzędu wojewódzkiego. Nowa firma równolegle przygotowała załącznik nr 1. Nikt nie liczył dni na ostatnią chwilę, i o to w tym wszystkim chodzi.
Zatrudniasz cudzoziemców — jak to ogarnąć bez prowadzenia kalendarza terminów?
Gdy w firmie pracuje kilkunastu cudzoziemców, kalendarz terminów staje się osobnym zadaniem. Zezwolenia kończą się w różnych miesiącach, ludzie zmieniają pracę, a jedno spóźnione pismo potrafi zablokować sprawę. Legal Solutions legalizuje pracowników cudzoziemskich dla firm: pomagamy przygotować dokumenty, pilnować terminów i prowadzić sprawy przed urzędami. Nie jesteśmy adwokatami ani radcami prawnymi. Naszą rolą jest przygotowanie i sprawna obsługa, a nie reprezentacja przed sądem. Szczegóły dla firm znajdziesz tutaj: legalsol.pl/b2b. Trzy ścieżki zatrudnienia opisaliśmy po angielsku w tekście Hiring Workers from India, Nepal, Philippines in Poland (2026).
Zatrudniasz cudzoziemców i nie chcesz liczyć dni roboczych na kalendarzu? Napisz na WhatsApp: +48 502 127 265. Legal Solutions — 98% pozytywnych decyzji.